Hormonen

hormonen

Hormonen

Wat zijn hormonen?
Hormonen zijn stofjes die je lichaam zelf aanmaakt en allerlei functies van je lichaam regelen en processen beïnvloeden. Zo kunnen ze organen en weefsels aanzetten of juist afremmen. Wel moet het orgaan of weefsel specifieke receptoren (ontvangers) voor het hormoon hebben. Pas als het hormoon aan de receptor ‘kleeft’, worden namelijk bepaalde processen in gang of stop gezet. Hormonen hebben invloed op zowel langlopende lichaamsprocessen, zoals groei of rijping van de geslachtscellen als sneller werkende lichaamsprocessen zoals bloeddruk en angstreacties. Dit komt doordat hormonen in je bloed worden vervoerd en hier ook lang aanwezig blijven. Uiteindelijk worden hormonen in je lever afgebroken. Veel sneller werkende processen – zoals een beweging van een spier – worden aangestuurd door zenuwen. Deze kunnen namelijk korte signalen afgeven.

Functie van hormonen
Hormonen zijn betrokken bij verschillende processen en functies in je lichaam:

Voortplanting. Zo zijn de vrouwelijke hormonen betrokken bij menstruatie, zwangerschap en de menopauze of overgang en zijn mannelijke hormonen betrokken bij de productie van spermacellen.
Stofwisseling.
Groei en ontwikkeling.
Spijsvertering.
Water- en zouthuishouding.
Opslag en verbruik van reserve voedsel.
Gedrag, gevoel en emoties. Zo zijn stress en hormonen gekoppeld. Doordat in een ´gevaarlijke´ situatie stresshormonen vrijkomen, ontstaat een ´fight or flight´reactie.
Orgaanfuncties.

Waar worden hormonen gemaakt?
Hormonen worden gemaakt in verschillende klieren:

Hypothalamus en hypofyse.
Pijnappelklier of epifyse.
Schildklier en bijschildklieren.
Bijnieren.
Alvleesklier of pancreas.
Thymusklier of zwezerik.
Eierstokken of zaadballen.
Vanuit deze klieren gaan de hormonen de bloedbaan in. Via de bloedbaan komen ze terecht bij de organen of cellen die ze kunnen beïnvloeden.

Soorten hormonen
Globaal gezien zijn er twee soorten hormonen:

Eiwithormonen, zoals adrenaline en thyroxine.
Steroïdhormonen, zoals cortisol en testosteron.
Hormonen kunnen verder onderverdeeld worden in functiegroepen. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

Geslachtshormonen zoals oestrogeen, progesteron en testosteron. De geslachtshormonen zijn geslachtsspecifiek. Vrouwen hebben bijvoorbeeld meer oestrogenen dan mannen en mannen hebben weer meer testosteron.
Groeihormonen.
Schildklier en bijschildklierhormonen zoals thyroïden.
Bloedsuikerspiegelhormonen zoals insuline.
Spijsverteringshormonen zoals gastrine en cholecystokinine.
Regulatie van hormonen
Je hormonen en de organen die hormonen produceren worden samen het endocriene systeem genoemd. De verschillende klieren in ons lichaam maken verschillende hormonen. Toch zijn deze hormonen vaak ook van invloed op andere klieren en het maken van andere hormonen. In de meeste gevallen is er zelfs sprake van een zogenaamd ‘terugkoppelingsmechanisme’. Een grote hoeveelheid van één bepaald hormoon kan ervoor zorgen dat ditzelfde hormoon minder wordt gemaakt. Een voorbeeld hiervan is het hormoon wat de hypophyse uitscheidt TSH (schildklier stimulerend hormoon). Als de hoeveelheid TSH stijgt, remt dit daarmee de productie van schildklierhormoon uit de schildklier. Behalve de hormonen zelf, is ook het zenuwstelsel betrokken bij de regulatie van hormonen.

Hormoonaandoeningen
Hormonen zijn betrokken bij veel verschillende processen. Problemen hiermee kunnen daarom ook voor veel verschillende klachten en verschijnselen zorgen. Voorbeelden van aandoeningen waar hormonen bij betrokken zijn:

Ziekte van Graves.
Ziekte van Addison.
Ziekte van Hashimoto.
Hyperthyreoïdie.
Hypothyreoïdie.
Groeiachterstand.
Syndroom van Cushing.
Diabetes.
Geslachtshormoonaandoeningen waaronder onvruchtbaarheid.

Alle hormonen hebben een regelfunctie in het lichaam en maken deel uit van soms eenvoudige soms complexe regelsystemen. Zijn je hormonen uit balans dan werken die regelsystemen dus ook niet meer voldoende, met alle gevolgen van dien:
. Je komt aan
. Of valt juist af
. Cellulitis
. Koolhydraat verslaving
. Voedselintoleranties
. Tandvleesproblemen
. Hart en vaatziekte
. Ontstaan van allerlei allergieën
. Burn-out of bijnieruitputting
. Depressie
. Ontstekingen
. Stress
. Overgang
. Zwangerschapsproblemen
. PCOS
. Libido/erectie problemen
. Candida  – schimmelinfectie
. Hoge/lage bloeddruk
. Slaapproblemen
. Huidproblemen
. Osteoporose
. Migraine/hoofdpijn
. Vermoeidheidsklachten

Zo kun je dus vage klachten krijgen, maar ook klachten met betrekking tot productie van te veel of juist te weinig hormonen (o.a. testosteron, oestrogeen, progesteron, groeihormoon, insuline, DHEA, cortisol, melatonine, schildklierhomonen). Of zelfs auto immuunziektes, zoals addison, bechterew, coeliakie, crohn, diabetes, graves, hashimoto enz.

Wat kun je er aan doen?

In onze huidige maatschappij moeten we vaak heel veel van onszelf. We willen vele ballen in de lucht houden; werken, sporten, opvoeden, gezond eten en sociaal zijn. Best lastig en het kan heel veel stress veroorzaken (en dus klachten want stress ondermijnt zo’n beetje elk gezond proces in ons lichaam!)

We doen niet altijd wat juist is voor ons lichaam, sporten soms extreem wat eerder zorgt voor spierafbraak dan opbouw. Eten de verkeerde dingen of gaan “crash” diëten volgen en houden dit korte tijd vol waarna we weer terug vallen in onze oude gewoonten.

Waar je mee zou kunnen beginnen is om te kijken naar alle klachten die je hebt en welke symptomen dit zouden kunnen zijn in relatie met je hormonen. Hierbij wil ik je graag helpen en daarna begeleiden naar een, voor jou gezondere en haalbare leefstijl die lijdt naar een fit, energiek en gelukkig(er) jij. Een goede motivatie is hierbij echter essentieel.

Reacties zijn uitgeschakeld.